• https://www.facebook.com/pages/Yal%C3%A7in-%C3%87apanik-I%C5%9F-Ve-Sosyal-G%C3%BCvenlik-Dani%C5%9Fmanli%C4%9Fi/214839105258198
    KATEGORİLER
    Kıdem Tazminatı Fonu Oluşturulsunmu ?

    Mevcut kıdem tamzinatı sisteminin uygulamadaki problemleri nedeni ile hem işçi hem işveren hem de devlet için büyük sorunlar var.  Şimidiki Mevcut sistem işverene önemli bir maliyet getiriyor, işverenin rekabet gücünü zayıflatıyor. Böylelikle, biriken tazminatlar altından kalkılamayacak yüklere dönüşüyor. İşletmelerde kıdem tazminatı ödememek için gayri hukuki, hatta gayri ahlaki yollar deniyorlar. İşçisini girdi-çıktı yapıyor, işletmesini hukuken değiştiriyor. Alt işverenlik sistemlerinde ihale farklı şirketlere gittiği için işçiler kıdem tazminatı hak etmeden öbür şirketlere kaydırılıyor. İşe girişlerde istifa dilekçeleri alınıyor. Böylelikle kıdem tazminatı sistemi ulusal düzeyde sorunlar oluşturuyor. İşe giriş çıkışların zorluk derecesi, işten çıkış maliyetlerinin zorluğu nedeniyle katılık oluşuyor ve yurda gelecek dış sermaye bu problemler nedeni ile yatırım yapmaktan kaçınıyor. Hem işverene, hemde işcinin işine yarayacak bir sistem kurulsunki, işçilerimiz 1 ay da çalışsa 10 yıl da çalışsa; işten kendileri de ayrılsa işten çıkarılmış da olsalar tazminat alsınlar.

    Bu sistem nasıl işlesin sorusuna cevap aramak gerkiyor. Buna verilecek en güzel cevap kıdem tazminatı ile ilgili bir fon oluşturulsun, oluşturulan bu fona bir işveren payı ayrılsın ve her ay düzenli olarak primlerle birlikte düzenli kesintiler yapılsın. Hem işciler kendi isteği ile ayrıldığında bu kıdem tazminatını alsın, hemde işveren tarafından işten çıkışlar olduğunda ödensin. Böyle bir sistemin oluşması durumunda işverenin geleceğe yönelik ağır maliyetlerin oluşmasınada engel olsun.

    Aslında bu sistemin oluşması yönünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer tarafından kıdem tazminatı konusunda yeni bir sistem önerisi getirilmişti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer  bu yeni sistemle ilgili olarak tam anlamı ile bu konuyu açıklayamaması, sivil toplum örgütlerinden tepkiler aldı. Esasen tepkilerin nedeni hali hazırda çalışan bir çok işcinin olması tepkilerin artmasına neden oldu. Bu sisteme geçilince eski tazminat sistemine bağlı çalışanlar, yeni sisteme tam anlamı ile tabi olmayacaktı. Sadece bu tasarının kesinleşmesi durumunda, kesinleşen tarih itibari sonraki haklarının fona devredilmesi söz konusu idi. Yani aslında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer’in bu önerisi her kesimin işine yarayacak bir sistemdi.

    Ancak işveren tarafında tazminat ödeme taraftarı olmayan kesim ağır baskıları nedeni ile şimdilik rafa kaldırıldı.

    Peki mevcut sistemde kıdem tazminatını kimler nasıl ve ne şekilde alır sorusuna cevap bulalım. Konunun çok fazla hukuki ayrıntısına girmeden kısaca kimlerin kıdem tazminatı alabileceğini özetleyelim;

    Öncelikle 4857 sayılı iş kanuna göre; iş sözleşmesi feshedilen bir kişinin kıdem tazminatı alabilmesi için iş sözleşmesinin en az 1 yıl devam etmiş olması gerekiyor. Yani daha az kıdemi olanların kıdem tazminatı alabilmeleri mümkün değildir. İkinci önemli şart ise, iş sözleşmesinin çalışan işçi tarafından feshedilmemiş olması gerekir. Yani kendi iradesi ile işsiz kalan kişiler işsizlik sigortasından yararlanamadığı gibi kıdem tazminatından da yararlanamaz. Bu iki esaslı şartları açıkladıktan sonra kıdem tazminatına hak kazanabilmek için;  İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmiş olması (İK 24. md), İşverenin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshetmiş olması gerekir. (İK 25 md -II. Fıkra hariç), Herhangi bir kurumdan emekli olmak, Vatani görevini yapmak (askerlik) için işten çıkanlar,  Evlilik ; Kadınların evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini feshetmesi,  Ölüm; ölen sigortalının hak sahiplerine kıdem tazminatı ödenir. Son olarak da emekli olmak için yaş haddini bekleyenler. Tabi bunların içerisinede Toplam sigortalılık süresinin 15 yılı bulması yeterli. Bu durumda, işçinin son çalıştığı işveren, kendi işyerinde çalışılan süreye ait çalışma sürelerini kapsayacak şekilde kıdem tazminatını ödenir.

    5953 sayılı Basın İş Kanunu’nun 11. maddesine göre, gazete ya da derginin yön ve karakterinde gazeteci için şeref veya şöhretine ya da genel olarak manevi değerlerine zarar verici durumda açık bir değişikliğin meydana gelmesi halinde gazeteci, ihbar önelini beklemeden ve kıdem tazminatı da alarak işten ayrılabilir.

    854 sayılı deniz iş kanunu’nun 20 maddesine göre, gemi adamlarının hizmet akitlerinin; İşveren tarafından bu Kanunun 14 üncü maddesinin 1 inci bendinde gösterilen sebepler dışında, Gemi adamı tarafından bu Kanunun 14 üncü maddesinin II nci ve III üncü bentleri uyarınca, Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı, yahut toptan ödeme almak amacıyla, Feshedilmesi veya gemi elamanının ölümü veya 14 üncü maddenin 4 üncü bendi sebebiyle son bulması hallerinde gemi adamının işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence gemi adamına 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

    Yalçın ÇAPANİK

    Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
    3333 kez okundu

    Yorumlar

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
    Üyelik Girişi